2023 Yılı Genel Ekonomi Değerlendirmesi ve 2024 yılından Beklentiler
Bu Bölüm Hakkında
Bu bölümde Cem Oyvat ile birlikte 2023 yılının ekonomik muhasebesi yapılıyor ve 2024 yılı beklentileri değerlendiriliyor. 2023 genel seçimleri öncesi uygulanan genişleyici politikalar ile seçim sonrası Mehmet Şimşek yönetiminde başlayan sıkılaştırma politikaları karşılaştırılıyor. İşsizlik oranındaki düşüşün EYT etkisi ve gecikmeli gösterge niteliği, sanayi üretim endeksindeki daralma, enflasyondaki seyir ve TÜİK verilerinin güvenilirliği sorgulanıyor. KKM'den çıkış stratejisi, dış ticaret açığı, döviz rezervlerindeki gelişmeler ve liralaşma süreci gibi konular verilerle ele alınıyor.
Ele Alınan Konular
- 2023 yılı ekonomik değerlendirmesi
- Seçim öncesi ve sonrası ekonomi politikası değişimi
- İşsizlik, istihdam ve EYT etkisi
- Enflasyon seyri ve TÜİK verileri tartışması
- KKM ve liralaşma süreci
- 2024 yılı ekonomik beklentileri
kayıt dışı iktisattan Herkese merhabalar Uzunca bir süredir yayın yapamamıştı Hatta Uzunca bir süredir Cem oyvat la yayın yapamamıştı şimdi Neyse ki cemle beraber bir araya geldik ve yeni bir yayınla daha karşınızdayız Bugünkü yayınımız amacı 2024 Ocak ayındayız Malum yeni yılın ilk günleri diyelim ilk yarısı 2023’ü bitirdik 2024’e başladık Ve bir seçim geliyor Türkiye’de Mart ayında Yerel seçimde olsa biraz hem 2023 yılının muhasebesini yapalım genel olarak ekonomik inşaatla ilgili hem de 2024 yılında en azından bizim gözümüzde bizim perspektif imizde Ve tabii ki biraz verilerin de ışığıyla bizi neler bekliyor neler olabilir Neler olacak gibi gözüküyor bunları konuşalım istedik ve karşımızda gene Londra’dan Greenwich üniversitesi’ öğretim üyesi olan Cem oyvat var her zaman beraber yayın yapıyoruz zaten Hoş Geldin Cem Merhabalar Hoş bulduk yayınlarımıza başladık İnşallah bu sene daha sık bir şekilde yayınlara devam edeceğiz inşallah E ne söylemek istersin 2023’te Eee ciddi bir bir seçim oldu yani genel seçimler oldu başkanlık seçimleri ve genel seçimler Eee ekonomi politikası 180 derece değişti yani eee sene başındaki Eee uygulanan ve uygulanacağı söylenen ekonomi politikasıyla seçimlerden sonra uygulanan ve uygulanacağı söylenen ekonomi politikası arasında bayağı bir zıtlık var ki ekonomi politikası yönetimi de y Cumhurbaşkanı aynı kaldı ama ekonomi politikası yönetimi de değişti diyelim Eee ne söylemek istersin 2023 yılıyla ilgili ve belki de sonra 2024 yılı beklentileriyle ilgili dediğin doğru belki 2023 yılını ikiye ayırmak fayda olabilir ilk 5 ay daha çok işte seçim ekonomisi Yani seçime kadar Eee seçim kazanmak için Eee uygulanan Politikalar Eee sonradan Eee işte Mehmet Şimşek Eee gay Erkan yönetiminin Eee getirdiği daha ana akım iktisatçıların e desteklediği daha çok ana akım iktisatçıların desteklediği poti Politikalar ama ilginç bir şekilde Bence Eee seçim ekonomisi adına izlenen politikaların hemen hepsini Eee bu işte Mehmet Şimşek yönetimindeki Eee dönemde de gördük Eee yani işte uzun süre mesela Eee kur Eee sabit tutulmaya çalışıldı Bu yüzden de şey eee kur şoku seçim sonrasına kaldı Eee Onun dışında EYT düzenlemesi getirildi ey’nin etkileri Eee oldu Hem gelir eşitsizliğini yani kısmen Eee geçici olarak do olsa düzeltmek adına hem işsizliği bir miktar işsizlik oranını bir miktar düşürmek adına Eee Yani aslında iki dönemde o anlamda birbirine bağlı fakat genel olarak göstergelere baktığımız zaman Eee 2023 yılında çok da öyle bir Eee ilerleme yok Eee Türkiye ekonomisinde onu Eee net bir şekilde söyleyebilir bakım mı göstergelere Açayım mı o slaytı istiyorsan başlayalım göstergelere Yani biz eee bir özet tablo yaptık Bu konuyla ilgili Eee şimdi burada bir sürü Gösterge var işsizlik oranı işte sanayi üretim endeksi enflasyon dış ticaret açığı döviz kurundaki yüzde değişimler rezervler ve bu liral laşma kkm ve TL mevduatlarının toplam içindeki oranları istiyorsan ilk önce işsizlikten başlayalım Ceyhun işsizlikte şöyle enteresan bir şey var Bir sonraki slayda da geçersen onu daha net bir şekilde gösterebiliriz ya işsizlik oranı Eee Ekim ayında Ekim 2023’te son 10 yılın en düşük seviyesine indi Eee bu 8.6 mevsim etkisinden arındırılmış veriye göre Eee fakat Yani bu da enteresan bir şey Çünkü aslında Mehmet Şimşek Eee kadrosu daha böyle ana akım iktisatçıların Eee desteğiyle Eee ve finans çevrelerinin desteğiyle e gelmiş bir kadro Eee bu çevrelerinde Aslında söylediği Türkiye ekonomisi fazla ısınıyor Bu da enflasyonu körüklüyor gibi bir tezi Eee eee ittiriyor bu şeyler fakat bakıldığı zaman işsiz Belki de şey en eee belirgin ilerleme Eee Bu yönetim döneminde işsizlik oranında yani işsizlik oranı en son 10 yılın en düşük sev sesine Eee inmiş durumda Fakat burada e iki tane şey var Birincisi Eee işsizlik oranı verisi biraz yanıltıcı Eee Çünkü burada EYT etkisi de var bence Eee EYT düzenlemesinden sonra pek çok insan erken emekli olarak Eee iş gücünden Eee çıktı işsizlik oranı da aslında Eee iş arayan insanların Eee toplam iş gücü içindeki oranı anlamına geliyor Eğer bir Grup insan Eee erken emekli olursa Eee o belli bir yer açmış oluyor Eee iş bulamamış insanlara ve bunun da işte işsizlik oranına olumsuz etkisi olabiliyor Nitekim bir sonraki slaytta Eee bakarsak orada istihdam oranı verileri var istihdam oranı da Eee şeyin Eee sabit yani Sabit değil geçen yıla göre bir yıl içinde düşmüş Hatta yani göre düşmüş aralığa göre sabit gibi istihdam oran Eee çalışan nüfusu işte çalışma yaşındaki nüfusa oranı gibi Eee bakıldığı zaman yani bir yıl içinde Yani kasımdan kasıma aslında düşüyor Yani işsiz hem işsizlik oranı düşmüş hem istihdam oranı düşmüş aralıktan itibaren aralıktan Kasım arasında da bir değişim olmamış bunun da aslında nedeni Eee iş gücü yani eee erken emeklilik nedeniyle işte belli bir grup insanın E iş gününden çıkmış olması ve onun Yeni gelenlere Eee pozisyon açmış olması şey burada hani bir şey itirazı yapılabilir Tab Yani bir düşüş varsa da çok aslında hani anlamlı bir düşüş müdür Eee istatisti açıdan o tartışılır yani çok ufak bir düşüş var çünkü istihdam oranında Burada tabii şey etkisi gerçekten önemli bir tanesi dediğim gibi hakikaten Eee egt ciddi bir işsizlik oranında düşürücü etki yarattığı söylenebilir bunu kabul ediyorum Bir de ama tabii şunu söylemek lazım yani eee işsizliği yani ekonomi politikalarının para politikasının mesela keza Aslında kısmen maliye politikasının işsizliği etkisi veya istihdama etkisi Eee Hemen olmuyor yani bir gecikmeli gerçekleşiyor ciddi yani hani biz işte Pros kcal Counter cical variable’ konuşurken bir de Lag leading variable’ konuşuyoruz işsizlik olanı highly Lag yani gecikmeli bir değişken Dolayısıyla Hani ekonomi biraz soğumaya başladığında işsizlik ona hemen yansımıyor veya ekonomi ısınmaya başladığında işsizlik hemen ona tepki vermiyor anında biraz daha gecikmeli tepki veriyor Bence o yüzden hani bir evvelki slayta tekrar geri dönecek olursan bir dakika Hı hı Eee bu işsizlikteki ciddi düşüsün 2023 yılı boyuncaki ciddi düşüşün Eee 2022 sonu ve 2023 seçime kadar uygulanan Eee İşte o seçim politikaları veya işte aşırı genişleyen politikaların etkisi olduğunu düşünüyorum ben Yani bir Eee Yani inanılmaz derecede ciddi bir negatif faiz politikası uygul negatif reel faiz politikası uyguladık ciddi enflasyon politika uyguladık ve bunun da etkisini görüyoruz yani Philips Curve Aslında Tabii tartışılıp cve etkisi var gibi gözüküyor Eee ve şu da şunu da söylemek lazım yani Seçimden sonra her ne kadar Eee daraltıcı para politikası sinyalleri verilmeye başlasa da y şu anda bile halen halihazırda bile reel faiz Tamam Tabii ki Eee yılbaşıyla kıyaslanacak noktada değil ama hala ve hala reel faiz negatif eee E yani Hala biz negatif reel faiz E yani en azından politika faizi açısından baktığımız zaman ki keza yani mevduat faizleri açısından da belki bakılabilir hala negatif reel faiz altında yaşayan bir ülkeyiz yani o hani Evet daraltıcı politika Yani tabii ki yılbaşında kıyaslanamaz Tabii ki yani Ama Eee Hala da negatif reel faiz veren bir ülkeyiz ha yavaş yavaş ama yine de Tabii bu eee işte hani ürkek Eee daraltıcı adımlar atılmaya başlandı Seçimden sonra yavaş yavaş Ve tabii ki Ufak da olsa etkileri gözükmeye başladı Yani bir Tabii Kasım ayında Ufak da olsa bir artış oldu işsizlik oranında bir Onu söylemek lazım İki Eee bu sanayi üretim endeksinde ciddi bir Eee düşüş var yani en azından istersen gösterebilirsin bir sonraki slaytta Eee sanayi üretim endeksi aylık değişim oranları aynen yani bu da yavaş yavaş Aslında sanki işsizliğe olumsuz etkisi de yansıyacak gibi hani henüz başlamadı yansımaya veya yavaş yavaş baş yani 5 5 5 dönemdir daralıyor şu anda Sanayi yansıdı işsizliğe de yansımaya başlayacak hani Onu söylemeye çalışıyorum Dolayısıyla Hani o daraltıcı politikanın etkilerini Henüz daha yaşamadık Eee yaşayacağız Hani işte ilkbaharla beraber Eee Yaza doğru yaşamaya başlayacağız Hani o yüzden de işsizlik oranındaki düşüş Hani öyle bir düşüş oldu ve daraltıcı politikanın etkileri henüz Eee Hani yansımadı işsizliğe artı genişleyen politika uygulandı ki seçimden evvel özellikle Hani onun Zaten olumlu etkileri işsiz düşürücü etkileri de Yani tabii ki belli bir süre devam etti eyt’de javası Tabii ki E hani öyle y Evet o genişleyen politikanın etkileri bir miktar legi geliyor olabilir o konuda haklısın Burada Aslında ekonomi yönteminin Yani şöyle bir ikileme giriyor Aslında dediğin gibi hala Eee bakıldığı zaman Faizler negatif reel anlamda ve Yani hala tam anlamıyla Eee insanları TL mevduatı tutmaya o kadar ikna edemiyor gibi görünüyor Eee onunla ilgili de biraz konuşacağız ama bir yandan da faiz artırımları artık Eee ekonomiyi yavaşlatmadan yapılacak seviyeyi de geçti gibi yani yavaş yavaş ekonomiyi yavaşlatıyor Eee ve bunun Eee hem sanayi üretim endeksine çok Eee belirgin bir etkisi var Eee hem de işsizliğe Eee artık etkisi de başladı bu yani Kasımda Ekim’e göre işsizlikte bir 0.4lt var işsizlik oranında Eee mevsimsellikten arındırılmış verilere göre yani eee o konuda katılıyorum sana burada yalnız şunu söyleyeyim istihdamla ilgili bir şey söylemek istiyorum Bir önceki slayda gidersen yani Türkiye’de istihdam oranı çok düşük Ceyhun bu büyük ölçüde Tabii kadınların iş gücüne katılımının da düşük olmasından kaynaklanıyor ve eee şu anda Yani aslında Türkiye’de istihdam oranında biraz normalleşme anlamında yukarı giden bir trend var uzun süredir yani o trendin kesilmesi bile Türkiye için olumsuz onu Eee söyleyebiliriz ki şu anda oec cd’deki en düşük kadın istihdam oranına sahip ülkelerden bir tanesi malesef ya Hem öyle hem de yani yaşlı nüfusta da çalışma Eee oranı daha düşük Görece Onun da etkisi var kısmen Ama tabii en önemlisi kadın istihdamının düşük olması Eee istersen şeye geçelim özet tabloya tekrar dönersek o liral aşmaya tek döneriz ama Eee burada başka birkaç şey var yani işte sanayi üretim endeksinde geçen yıla göre Eee Bu yıl sadece % 1’lik bir artış var toplama bakıldığı zaman dediğimiz gibi bu büyük ölçüde de Eee son dönemdeki yavaşlamadan kaynaklı % bir Türkiye için çok düşük bir oran Türkiye’nin büyüme potansiyeli düşü düşünüldüğünde ama ona yani bu kadar şeye karşısında Hala da enflasyonda Eee belli anlamda bir Eee iyileşme olduğunu söyleyebiliriz ama hala çok da yok Eee yani burada işte TÜİK enflasyonu ve türkin açlık sınırındaki yıllık değişimlerin bakarak yani orada bir düşüş olduğunu söyleyebiliriz bana göre Bunlar daha güvenilir tüik’e göre çünkü tüik’te yani kısmen 2022’de Bence biraz da istatistiki oynamalar Dolayısıyla 2022’de enflasyon biraz düşük çıkarılmıştı Eee yani burada bakıldığı zaman sanki 2023’te Eee son yılların son 20 yılın belki İşte en yüksek enflasyona ulaşılmış gibi görülüyor ama Eee yani diğer başka enflasyon verilerine bakıldığı zaman tablo pek öyle değil Eee y ben biraz bu 2023 Enflasyonun rekor kırmasını 2022 verilerinin biraz eee suni bir şekilde aşağı çekilmesine bağlıyorum açıkçası Doğru olabilir ya bir Tabii orada değişim Olup Olmadan suni şekilde aşağı çekilmenin devam edip etmediğini de bilemiyoruz yani ha Ya ama işte daha az çekilmiş olabilir bu yıl belki Evet yani beklenti Tabii tabii yani şu anda da enflasyon verileri çok güvenilir değil Orası öyle yani Şunu da bir de vurgulamak lazım Hani 2 Bir de hani enflasyonda her ne kadar bir düşüş gözüküyor olsa da Eee şu anda enflasyon artış trendinde yeniden yani eee Hani ve zirvesini de hani Tabii ki bir evvelki zirveden Belki daha düşük bir seviyede ama en azından Eee nasıl diyelim lokal Minima göre Eee gene mayıs ayına kadar artış trendinin devam etmesi öngörülüyor yani Mayıs Tabii beklenti Bunların hepsi gerçekleşir gerçekleşmez bilemiyorum ama Mayıs 2024’te yeniden bir lokal Zirve yapması bekleniyor bakalım Hani göreceğiz Hani bir de düşmüyordu Hani onu da Eee maalesef vurgulamak lazım ya evet ya Başka verilere bir artış trendine girdi ya Evet yani Hem işsizliğin hem Enflasyonun Eee çok yani Hem işsizliğin artışı baş geçtiği hem de Enflasyonun da artma potansiyeli olduğu bir duruma geldik ki çok olumlu değil açıkçası Bu Türkiye ekonomisi açısından E başka şeylere göstergelere bakarsak yani dış ticaret açığı düzeliyor mu işte eee 2023’te çok düşü e küçük bir Düzelme var tabii son aylarda bir Düzelme var yani kur şokuna bağlı olarak bunu belki iki döneme ayırarak ok daha doğru olur Çünkü gene Eee ilk 5 ayda seçime kadar olank dönemde kur ne pahasına olursa olsun yani rezerv satarak büyük ölçüde veya işte dışarıdan işte Suudi Arabistan’dan Rusya’dan belli ülkelerden sermaye çekerek eee bir ölçüde dış ticaret kur baskılandığı gelince çok ciddi dış ticaret açığı verildi ilk 5 ayda şimdi biraz dış ticaret açığı düşüyor Ama hala yani Aralıkta bile işte 6 milyar doların Eee üzerinde dış ticaret açığı verildi o sorun da hala duruyor açıkçası şu anda Evet bir yandan da Eee hani para politikasının normalleşmesi diyelim gene tırnak içerisinde Eee devam ediyor bu bunu biraz hani brüt ve Eee yani brüt döviz ve altın rezervleri kısmı artışta görebiliyoruz Gerçi son bir ayda yine eee ciddi bir döviz yakımı varmış gibi gözüküyor ama Eee ve tabii işte biraz daha En azından TL mevduatların toplam içindeki oranındaki Görece artışta belki eee bir indikatör olarak söyleyebiliriz Bunlar biraz Tabii Hani o para politikasındaki aşırı İrrasyonel seçim öncesinde genel seçim öncesindeki aşırı İrrasyonel ikten geri dönüş gibi Eee Hani geri dönüşün etkileri gibi yorumlayabiliriz ki Ama tabii ki hani hala halihazırda Hala da Eee o İrrasyonel de tamamen de ortadan da kalkmış değil eee tamamen de normalleşme sayılmayız diye de düşünüyorum yani işte ir rasyonellik Tabii orada Yani tamamen normalleşme de Bedeli şu anda Eee fazla yani şu faiz seviyesiyle bile Eee Sanayi Eee de durgunluk başladı işsizlikte artış başladı Yani işte hep bu eee 2021’de yapılan faiz indirimlerini sonucu olarak yani kurun patlatılması sonucunu görüyoruz yani kur o seviyede patlatıldığı zaman da enflasyonu düşürmek çok zor oluyor Ceyhun Yani belki de aslında Eee açık söylemek gerekirse sadece para politikasıyla da Türkiye’nin sorunları çözülmeyecek yine yani geldiğimiz nokta o Eee para politikasının sınırlarını burada e görüyoruz Eee yani tabii yani ş de var hani ben Eee böyle beklenti kavramı biraz hani irrite ediyor Ben açıkçası enflasyon beklentileri beklentileri yönetmek öğrenciyken de akademisyen Ken de çok böyle sevdiğim üzerinde durduğum bir kavram değildi Hani belki işte Daha gelişmiş ülkelerde çok daha az önemli olabilir ama bizim gibi ülkelerde hakikaten Hani o beklentinin önemini de biraz yatsıyı yani Ve çok ciddi bozuldu Yani o görecel fiyatların bozulmasının da arkasında yatan temel sebep de bu yani O hakikaten Türkiye Eee 90’lı yıllarda enflasyonla yaşayan bir ülkeydi enflasyona alışmış bir ülkeydi bu kötü bir şey alışmış olması bu 2000’li yıllarda çok zor da ola kırıldı bir şekilde yani işte bizim Üniversite öğrenciliğim döneminde diyelim Eee anlamlı bir şekilde kırıldı Eee hani tek haneli rakamları gördüğümüz En azından düşük çift hanel rakamlarda gezindiğim dönemlerde ama şimdi yeniden Sanki onun ciddi derecede bozulduğunu görüyoruz son 23 yılda ve haliyle de bu hem e fiyat belirleme davranışı hem Eee fiyat beklenti davranışında hem de Tabii Aslında biraz da ücret ücret belirleme davranışında ciddi derecede etkileri oluyor Ve tabii enflasyon enflasyonu körüklüyor beklenti enflasyonu körüklüyor o beklentinin de artık hani ne demekse artık onun da düzelmesi oldukça uzun zaman alacak gibi ya bu beklentiler çok uzun zamanlarda düzeliyor ama çok kolay da bozulabiliyor öyle de bir şey açıkçası ve maalesef çok kolay bir şekilde bozuldu şu anda kısa sürede ve yeniden düzelmesi de Kim bilir kaç yıl alacak diye bilmiyorum Hani Bekleyip göreceğiz yani belki bir noktada Eee bu ana akım Politikalar dışında Daha yaratıcı Eee Politikalar da uygulanabilir yani E onları da konuşmak gerekiyor çünkü yani şu anda işte görüyorsunuz yani çok Türkiye’de belirgin bir düzelme göstergelerde yok gibi görünüyor Eee ilk Eee ve çok enteresan bir şey mesela bu liral laşma kkm kurtulmak için Eee özellikle Mehmet Şimşek yönetimi çok ciddi e çaba sarf ediyor Eee ama yani hala kkm bu belirsiz ortamda cazip bir enstrüman olarak duruyor o kadar e bankaları işte kkm tutturmam Maya yönelik Eee bankaları zorlamalara rağmen Eee bu kadar da faiz artırmalarını rağmen hala kkm Eee yıl sonunda e 2022 yılının sonuna göre kkm mevduatlar içindeki oranı daha fazlaydı yani Bilakis KK Yani evet Eee Tabii yıl ortasına göre bir düşüş var Hep okuyoruz gaz gazetelerde işte kkm oranı azaldı ama azalma dediğimiz bu yani sene Eee geçen sene sonuna göre bile kkmnnnnrnhhzsz 5 civarındaydı şu anda işte ancak bu kadar ittire ittire % 42’ye ancak çıkabildi ki yani son veriye göre de hafif bir düşmüş gibi görünüyor TL mevduatlarının toplam içindeki oranı Yani bu da enteresan hala eksi faiz Aslında eksi reel faiz işte hani herhangi en eee babay Yiğit bankanın verdiği Eee mevduat faizi iş yani belki sıfırdır Hani veya sıfır civarındadır diyelim Evet yani şu an kkm den zaten direkt yani çıksalar hani direkt Eee tamamen girişleri yasaklasak e dönemine geri dönebiliriz yani Çok kolay olmayabilir insanları TL mevduatında tutmak y Ben açık söyleyeyim ben kkm olmasa kkm harcı bir şekil yerde yani TL mevduatında paramı tutmam Yani sen tutar mısın yok tutmam tutmuyorum da zat yani eee son olarak da şuna bakalım bu hani bir iş bankanın araştırma departmanından gelen tahminler Tabii işte her zaman söylüyoruz tahmin e gerçekleşecek diye bir şey söz konusu değil bu biraz sadece virajlı bir yolda geriye bakarak araba kullanmaya benziyor Eee ama Tahmin tahmin Sonuçta yapı yani en azından güvendiğimiz tahminler Veya en azından Eee yapan kişilere güv yapan kişilerin kalitesine güvendiğimiz tahminler E biraz tabi de şeyi de gösteriyor beklentiler de hani beklentileri de işaret ediyor Belki o açıdan da yorumlamak Mümkün tabii ki çıkar çıkmaz bilmiyorum Finans çevresinin beklentilerini işaret ediyor Evet Bir de hani çok da değişiyor işte Mesela döviz kuruyla ilgili 2024 sonu tahminleri vardı yabancı bir bankanın mesela Eee Bugün mesela o revize edilmiş Şu son dolarda ufak bir Yani dövizde bir Hareketlilik var biliyorsun birkaç gündür Eee hemen sene sonu tahminini revize etmişler yani çok kadar hızlı da revize edilebiliyor özellikle Türkiye gibi ülkede ama en azından hani trendleri göstermesi açısından hani İşte mesela gayr Safi yurt iş hasa büyüme oranında bir yavaşlama beklentisi var mesela 2023’e göre Eee bunu söyleyebilir enflasyonda bir düşüş bekleniyor Ama öyle tabii çok da hani düşük çift haneli rakamlar tek haneli rakamlar falan En azından Önümüzdeki 2 sene boyunca oldukça uzakta gözüküyor Öyle söyleyelim Eee mali politikada Çok da fazla hani bir ufakta bir şey var Eee bütçe açında eee şey bekleniyor artış bekleniyor ama hani öyle çok alarm verici bir seviyede mi değil biliyorsunuz zaten hani E % 3’lük bir Avrupa yi M şey yani Avrupa para birliği bölgesine katılma hedefi var o zaten hani Avrupa Birliği üyesi ülkeler için olan bir hedef ama hani o en azından bizim için de bir Çıpa vazifesi görebilir o % 3’lük hedefin de e uzağında gözüküyoruz yani o hedefe ben çok eleştirel bakıyorum Tabii tabii Hayır aynen Tab öyle ama aen ben şeyi söylemeye çalışıyorum Z maliye politikası açısından hani böyle bir alarm verici bir durum söz konusu değil hani olumsuzluk söz konusu değil sadece onu söylemek istedim Tabii ki o tartışılır o doğru mudur değil midir Eee Türkiye’de zaten çok uzun süredir yani mali kes tarafta çok böyle bir sıkıntı yok hani devlet kesiminde Hani özel sektörün şey eee endişe verici olabiliyor kısa dönem boşluğunda artış oldu son dönemde Aynen e döviz kuruyla ilgili de tahminler var işte 40 lira civarında doların E işte 45 46 lira civarında euronun olmak üzere Tabii Dediğim gibi bunlar çok değişmeye açık şeyler Hani bir şey bir siyasi bir olay olur e bambaşka bir noktaya da gidebiliriz Dolayısıyla Ama tahmin bu tahminleri de en azından paylaşalım diye burada göstermek Tab paylaşalım Ama genellikle kur tahmini yapmak çok zordur Ceyhun Eee genelde de çuvallanmış dışı iktisatın İlk birkaç yayınından bir tanesi e yıl sonunda Dolar ne olacak başlığı taşıyor ve tabii yayının sonucunda söylediğim şey E bunu kimsenin bilemeyeceği doğru düzgün hani ya Çünkü hiç beklenmeyecek bir şey de olabilir yani bir yerde mesela İran diyelim İsrail’e savaş açar hani çok e fantastik bir senaryo bir anda MTA fiyatları patlar hani ona göre bir şey olu yani o hiç onu tahmin etmek çok kolay değil açıkçası Tabii tabii ama yine de işte bu banka araştırma departmanlarına mecburen müşteriler için bir tahminde bulunun diye görev veriyorlar Her bankanın da öyle bir tahmini var işte görüyoruz da zaten medyada Evet dediğin doğru yani birçoğu gerçekleşmiyor veya bir sene gerçekleşirse ertesi sene gerçekleşmiyor çok rsal bir şekilde hani orada bir performans şeyi yapmak mümkün değil Eee genel olarak Tamam yani şeyi konuştuk Eee 2023’te olanlar 2024’te olması beklenenler Tabii ki yine ilerleyen haftalarda konuşuruz malum yine Gerçi bunu Biz ik sene arka arkaya konuştuk biliyorsun yeniden konuşmaya gerek yok asgari ücret artışı her sene oluyor işte enflasyona etki eder mi etmez mi büyümeye etki eder mi etmez mi yani onu Yaparız bir program Bir ar gen iki defa konuştuk zaten Han daha evvelki yıllarda daha da yüksek oranlı zamlar yapıldı malum o zaman konuşmuştuk hani orada söyleyeceklerimiz hepsi hemen hemen hala geçerli açıkçası biraz orada Hatta literatürle ilgili de konuşmuştuk E hani işsizlik yaratır mı enflasyon yaratır mı vesaire gibi E hani literatüre atıfı da konuşmuştuk bunu y konuşuruz da gerekirse zamanı geldiğinde Eee Şimdilik herde söyleyeceklerimiz bu kadar başka Senin de ekleyeceğiniz bu kadar biz dediğiniz için teşekkür ediyoruz Hepinize iyi günler diliyoruz demiş Old İyi günler diliyoruz görüşmek üzere